Thi hành án đối với quyền sử dụng đất: những quy định cần biết
Thi hành án liên quan đến quyền sử dụng đất có nhiều đặc thù về xác minh, kê biên, đăng ký biến động. Bài viết tổng hợp những điểm quan trọng nhất.
Vì sao thi hành án liên quan đến đất đai thường phức tạp?
Quyền sử dụng đất là loại tài sản có giá trị lớn, thủ tục xác lập, chuyển dịch quyền phải tuân theo Luật Đất đai và được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền. Khi tổ chức thi hành án liên quan đến quyền sử dụng đất, Chấp hành viên phải xác minh kỹ hiện trạng, giấy tờ pháp lý, tình trạng thế chấp, tranh chấp, đồng sử dụng trước khi áp dụng biện pháp kê biên, xử lý.
Quy trình cơ bản khi kê biên quyền sử dụng đất
1. Xác minh thông tin thửa đất tại cơ quan đăng ký đất đai: diện tích, mục đích sử dụng, tình trạng pháp lý, các giao dịch bảo đảm đã đăng ký.
2. Thông báo, lập biên bản kê biên có sự chứng kiến của đại diện chính quyền địa phương, người làm chứng theo quy định.
3. Định giá quyền sử dụng đất thông qua tổ chức thẩm định giá hoặc hội đồng định giá theo quy định.
4. Xử lý tài sản: bán đấu giá hoặc theo phương thức khác đã được các bên thỏa thuận, thống nhất phù hợp pháp luật.
5. Đăng ký biến động, sang tên quyền sử dụng đất cho người mua trúng đấu giá hoặc người được giao tài sản theo quyết định thi hành án.
Trường hợp đất chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Việc kê biên vẫn có thể thực hiện nếu có căn cứ xác định quyền sử dụng hợp pháp của người phải thi hành án theo hồ sơ địa chính, tuy nhiên quá trình xử lý, sang tên sau này có thể đòi hỏi thêm thủ tục hoàn thiện giấy tờ theo pháp luật đất đai. Đây thường là nguyên nhân khiến một số vụ việc thi hành án liên quan đến đất đai kéo dài hơn so với các loại tài sản khác.
Người dân cần lưu ý gì?
Người được thi hành án nên chủ động cung cấp thông tin về thửa đất (nếu biết) như số thửa, tờ bản đồ, địa chỉ để hỗ trợ xác minh nhanh hơn. Người phải thi hành án có quyền được biết trước kế hoạch kê biên, quyền tham gia định giá và khiếu nại nếu cho rằng việc kê biên, định giá không đúng quy định.