Thi hành án buộc trả lại tài sản, giấy tờ: trình tự và lưu ý
Ngoài nghĩa vụ trả tiền, nhiều bản án buộc một bên phải trả lại tài sản, giấy tờ cụ thể. Việc thi hành án trong trường hợp này có gì khác biệt?
Đặc điểm của nghĩa vụ trả lại tài sản, giấy tờ
Khác với nghĩa vụ trả tiền (có thể quy đổi, khấu trừ linh hoạt), nghĩa vụ trả lại một tài sản, giấy tờ cụ thể (ví dụ: xe, sổ đỏ, hợp đồng, di vật...) đòi hỏi đúng vật đó phải được giao trả, trừ trường hợp bản án cho phép quy đổi thành giá trị tương đương khi vật không còn hoặc không thể giao trả.
Quy trình thi hành án cơ bản
1. Cơ quan thi hành án ra quyết định thi hành án, ấn định thời hạn tự nguyện giao trả tài sản, giấy tờ.
2. Nếu người phải thi hành án tự nguyện giao trả, các bên lập biên bản bàn giao có xác nhận của Chấp hành viên.
3. Nếu hết thời hạn mà không tự nguyện giao trả, Chấp hành viên tổ chức cưỡng chế buộc chuyển giao vật, giấy tờ theo đúng trình tự pháp luật.
Trường hợp tài sản không còn hoặc đã chuyển nhượng cho người khác
Nếu tài sản phải giao trả không còn tồn tại, bị hư hỏng hoặc đã được chuyển nhượng hợp pháp cho bên thứ ba ngay tình, việc xử lý sẽ căn cứ theo nội dung bản án (có thể chuyển sang buộc bồi thường bằng giá trị tương đương) hoặc theo hướng dẫn bổ sung của Tòa án nếu bản án chưa dự liệu tình huống này.
Bảo vệ quyền lợi bên thứ ba ngay tình
Trường hợp tài sản, giấy tờ đang do người thứ ba giữ một cách ngay tình, hợp pháp (ví dụ: đã mua bán, thế chấp hợp lệ trước khi có bản án), cơ quan thi hành án phải xác minh kỹ trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, bảo đảm không xâm phạm quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba theo đúng quy định pháp luật dân sự.
Lời khuyên cho người dân
Người được thi hành án nên cung cấp mô tả chi tiết, đặc điểm nhận dạng của tài sản, giấy tờ cần thu hồi để hỗ trợ Chấp hành viên xác minh, tổ chức thi hành nhanh chóng, chính xác hơn.