Thi hành án đối với tài sản chung của vợ chồng, tài sản chung với người thứ ba
Người phải thi hành án có tài sản chung với vợ/chồng hoặc người khác thì xử lý ra sao? Bài viết giải thích nguyên tắc xác định, phân chia phần tài sản để thi hành án.
Nguyên tắc chung khi xử lý tài sản chung
Pháp luật thi hành án dân sự chỉ cho phép xử lý phần tài sản, phần quyền, lợi ích của người phải thi hành án trong khối tài sản chung, không được xử lý phần thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của người khác. Trường hợp chưa xác định được phần cụ thể, cơ quan thi hành án có trách nhiệm xác minh, yêu cầu các bên xác định phần hoặc đề nghị Tòa án phân chia theo thủ tục tố tụng dân sự khi cần thiết.
Đối với tài sản chung vợ chồng
Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung vợ chồng, trừ trường hợp có căn cứ là tài sản riêng theo quy định pháp luật hôn nhân và gia đình. Khi một bên vợ hoặc chồng là người phải thi hành án, cơ quan thi hành án có quyền yêu cầu xác định phần tài sản của người đó trong khối tài sản chung (thông thường là một phần theo nguyên tắc chia đôi, có tính đến công sức đóng góp và các yếu tố khác) để kê biên, xử lý; vợ/chồng không phải thi hành án có quyền được ưu tiên nhận phần tài sản còn lại hoặc được thanh toán giá trị tương ứng.
Đối với tài sản chung với người thứ ba (đồng sở hữu)
Nguyên tắc tương tự được áp dụng khi người phải thi hành án có tài sản chung với người khác (ví dụ: đồng sở hữu nhà đất, góp vốn kinh doanh chung). Cơ quan thi hành án xác minh phần sở hữu, có thể đề nghị các đồng sở hữu thỏa thuận phân chia hoặc mua lại phần của người phải thi hành án trước khi tổ chức kê biên, bán đấu giá phần tài sản đó.
Quyền của người có tài sản chung
Người có tài sản chung với người phải thi hành án (không phải là bên có nghĩa vụ) có quyền được thông báo, tham gia vào quá trình xác minh, định giá, có quyền ưu tiên mua lại phần tài sản bị kê biên theo giá đã định, và có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu nếu có tranh chấp về việc phân chia.
Lời khuyên
Trong trường hợp tài sản chung phức tạp, các bên nên chủ động cung cấp giấy tờ chứng minh phần đóng góp, phần sở hữu của mình cho Chấp hành viên để việc xác định phần tài sản của người phải thi hành án được chính xác, khách quan.