Quyền và nghĩa vụ của người phải thi hành án dân sự

Người phải thi hành án là ai?

Người phải thi hành án là cá nhân, cơ quan, tổ chức phải thực hiện nghĩa vụ (trả tiền, giao tài sản, thực hiện hoặc không thực hiện một công việc nhất định...) theo bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Pháp luật vừa đặt ra nghĩa vụ phải chấp hành, vừa bảo đảm những quyền chính đáng cho người phải thi hành án.

Nghĩa vụ chính phải thực hiện

- Thi hành đầy đủ, kịp thời bản án, quyết định trong thời hạn tự nguyện thi hành án theo thông báo của cơ quan thi hành án.

- Kê khai trung thực tài sản, thu nhập, điều kiện thi hành án khi có yêu cầu của chấp hành viên; không được tẩu tán, che giấu tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án.

- Chịu mọi chi phí cưỡng chế thi hành án phát sinh do việc không tự nguyện thi hành án gây ra, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Những quyền mà người phải thi hành án được bảo đảm

- Được thông báo đầy đủ về quyết định thi hành án, thời hạn tự nguyện thi hành trước khi bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

- Tự nguyện thỏa thuận với người được thi hành án về phương thức, thời gian, địa điểm thi hành để phù hợp với điều kiện thực tế.

- Đề nghị xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước nếu thuộc trường hợp không có khả năng thi hành theo quy định pháp luật về miễn, giảm thi hành án.

- Khiếu nại, tố cáo hành vi, quyết định thi hành án nếu cho rằng trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

- Được để lại tài sản, thu nhập tối thiểu bảo đảm cuộc sống theo quy định khi bị kê biên, khấu trừ, đối với một số loại tài sản, thu nhập đặc thù theo luật định.

Điều gì xảy ra nếu không tự nguyện thi hành án?

Hết thời hạn tự nguyện thi hành án mà người phải thi hành án có điều kiện nhưng không thực hiện, cơ quan thi hành án dân sự có quyền áp dụng biện pháp bảo đảm (phong tỏa tài khoản, tạm giữ tài sản, giấy tờ...) và biện pháp cưỡng chế (kê biên, xử lý tài sản, khấu trừ thu nhập, tạm hoãn xuất cảnh theo quy định...) để bảo đảm việc thi hành án được thực hiện. Vì vậy, việc chủ động phối hợp, tự nguyện thi hành hoặc thỏa thuận thi hành án trong thời hạn quy định luôn là lựa chọn có lợi hơn cho người phải thi hành án, giúp tiết kiệm chi phí và giữ được uy tín, quan hệ với các bên liên quan.